Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Trong hành trình đầu tư, hiểu rõ ngôn ngữ của thị trường giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt hơn — và hai chỉ số P/E cùng P/B là những “từ vựng” cơ bản nhất. P/E giúp bạn biết nhà đầu tư đang trả bao nhiêu cho mỗi đồng lợi nhuận, còn P/B cho thấy cổ phiếu đang định giá so với tài sản ròng như thế nào. Tuy nhiên, không có con số chuẩn cho mọi trường hợp; P/E tốt phụ thuộc vào ngành, tăng trưởng và rủi ro, trong khi P/E âm lại ẩn chứa nhiều tình huống khác nhau. Hãy cùng nhau bóc tách từng chỉ số một cách dễ hiểu và thực tế.
Chỉ Số P/E Là Gì
Chỉ số P/E (Price-to-Earnings Ratio) là tỉ lệ so sánh giữa giá thị trường của một cổ phiếu và thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS). Nói nôm na, P/E cho biết nhà đầu tư sẵn sàng trả bao nhiêu tiền để nhận về một đồng lợi nhuận từ cổ phiếu đó, giúp ta đánh giá nhanh giá trị tương đối của cổ phiếu.
Cách tính rất đơn giản: P/E = Giá thị trường một cổ phiếu chia cho EPS. EPS lại được tính bằng tổng thu nhập của công ty trong kỳ chia cho tổng số cổ phần đang lưu hành. Nhờ công thức này, nhà đầu tư có công cụ định lượng để so sánh cổ phiếu khác nhau.
Khi đọc P/E, cần lưu ý: P/E cao có thể phản ánh kỳ vọng tăng trưởng lớn hoặc cổ phiếu bị định giá cao; P/E thấp có thể là cơ hội hoặc dấu hiệu rủi ro. Có P/E thực tế (trailing) và P/E dự phóng (forward). Nên so sánh P/E giữa các công ty cùng ngành để có cái nhìn chính xác hơn.
Chỉ Số P/E Bao Nhiêu Là Tốt
Chỉ số P/E (Price-to-Earnings) đo lường mối quan hệ giữa giá thị trường của cổ phiếu và thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS). Về bản chất, P/E cho biết nhà đầu tư sẵn sàng trả bao nhiêu đồng cho mỗi đồng lợi nhuận của công ty, nên giúp ta đánh giá mức định giá tương đối.
Nhìn chung, nhà đầu tư ưa P/E thấp vì cho thấy cổ phiếu có thể bị định giá thấp so với lợi nhuận. P/E trung bình thường khoảng 5–12; nếu thấp hơn nhiều người coi đó là dấu hiệu định giá thấp, nhưng vẫn cần xem xét EPS và chất lượng lợi nhuận.
P/E cao thường phản ánh kỳ vọng tăng trưởng, nhưng không nên xem riêng. Cần phân tích thêm P/B (giá trên giá trị sổ sách), đà tăng EPS, vị thế ngành và rủi ro. Không có mức P/E “tốt” chung cho mọi cổ phiếu — bối cảnh và phân tích bổ sung mới quyết định.
Chỉ Số P/E Âm Nghĩa Là Gì
Chỉ số P/E (Price to Earning) phản ánh mối quan hệ giữa giá thị trường của cổ phiếu và thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS). Cách tính đơn giản: P/E = giá hiện tại chia cho EPS. Vì giá cổ phiếu luôn dương, nếu P/E âm thì nguyên nhân duy nhất là EPS đang âm, tức công ty đang lỗ.
EPS âm có nghĩa công ty báo lỗ trong 12 tháng gần nhất — có thể do cả bốn quý đều lỗ hoặc lũy kế sau bốn quý là âm. Ví dụ, nếu giá cổ phiếu là 15 đồng và EPS = -1,5 đồng thì P/E = -10. Khi EPS âm, P/E âm không thể so sánh trực tiếp như P/E dương thông thường.
P/E âm chỉ báo sự thua lỗ chứ không tự nói lên tốt hay xấu hoàn toàn. Đôi khi lỗ do đầu tư mở rộng, chi phí một lần hoặc chu kỳ ngành; đôi khi là vấn đề cơ bản. Nhà đầu tư nên xem thêm dòng tiền, doanh thu, triển vọng lợi nhuận tương lai (forward EPS) và nguyên nhân cụ thể trước khi đưa ra quyết định.
Chỉ Số P/B Là Gì
Chỉ số P/B (Price to Book Value Ratio) là công cụ giúp nhà đầu tư so sánh giá cổ phiếu với giá trị sổ sách của công ty. Nó cho biết cổ phiếu đang được định giá cao hay thấp gấp bao nhiêu lần so với giá trị sổ sách, giúp phát hiện cổ phiếu bị bỏ qua.
P/B được tính bằng cách lấy giá thị trường của cổ phiếu chia cho giá trị sổ sách. Điểm cần lưu ý là P/B chỉ tính đến tài sản hữu hình ghi sổ, bỏ qua tài sản vô hình như thương hiệu hay bằng sáng chế, nên chỉ cho một góc nhìn về giá trị doanh nghiệp.
Kết hợp P/B với chỉ số P/E giúp nhà đầu tư sàng lọc cổ phiếu có giá thấp nhưng có thể bị thị trường bỏ qua. Tuy nhiên, không nên dựa vào P/B một mình — cần xem xét tình hình lợi nhuận, chất lượng tài sản và các yếu tố vô hình để quyết định đầu tư hợp lý.
Cuối cùng, P/E và P/B là hai công cụ cơ bản giúp bạn đánh giá nhanh giá trị cổ phiếu so với lợi nhuận và tài sản của doanh nghiệp. Không có một mức P/E “chuẩn” cho tất cả — cần xem ngành nghề, tốc độ tăng trưởng và bối cảnh thị trường. P/E âm thường cho thấy công ty đang lỗ hoặc có yếu tố bất thường, cần phân tích nguyên nhân kỹ càng. P/B hữu ích với doanh nghiệp tài sản nhiều nhưng không nên dùng độc lập. Hãy kết hợp nhiều chỉ số, đọc kỹ báo cáo tài chính và giữ tầm nhìn dài hạn trước khi ra quyết định đầu tư.
